કુંડળી કેવી રીતે વાંચવી — શરૂઆતથી
હાથે લખેલી, છાપેલી કે એપની — કોઈ પણ કુંડળી વાંચવાની શરૂઆત થોડી સરળ વાતોથી થાય છે. અહીં એ વાતો એક પછી એક છે.
કુંડળી એટલે શું
કુંડળી એટલે જન્મની ઘડીએ આકાશનો નકશો.
એ ઘડીએ સૂર્ય, ચંદ્ર અને બીજા ગ્રહો કઈ રાશિમાં હતા, તે એમાં લખેલું હોય છે.
એ બનાવવા ત્રણ વિગત જોઈએ: જન્મ તારીખ, જન્મ સમય અને જન્મ સ્થળ.
હાથે લખેલી, છાપેલી કે એપની — બધી કુંડળી એક જ રીતે વંચાય છે.
કુંડળીનો આકાર
ગુજરાતમાં કુંડળી ચોરસની અંદર ત્રાંસી લીટીઓથી બને છે. એને ઉત્તર ભારતીય શૈલી કહે છે.
એમાં 12 ખાનાં છે: વચ્ચે પતંગ જેવા આકારનાં 4, અને આજુબાજુ ત્રિકોણ આકારનાં 8.
દરેક ખાનાને "ભાવ" અથવા "સ્થાન" કહે છે.
દક્ષિણ ભારતમાં કુંડળી સીધાં ચોરસ ખાનાંની હોય છે. અહીં આપણે ગુજરાતમાં વપરાતી શૈલી શીખીએ છીએ.
પહેલો ભાવ અને 12 ભાવની ગણતરી
ઉપર વચ્ચેનું પતંગ આકારનું ખાનું હંમેશાં પહેલો ભાવ છે.
ત્યાંથી ડાબી તરફ, એટલે ઘડિયાળના કાંટાથી ઊંધી દિશામાં, ગણતા જાઓ: બીજો, ત્રીજો… બારમો.
ચોથો ભાવ ડાબી બાજુનું પતંગ ખાનું છે, સાતમો નીચેનું અને દસમો જમણી બાજુનું.
ભાવની જગ્યા દરેક કુંડળીમાં એક જ રહે છે; ફક્ત અંદર લખેલા આંકડા બદલાય છે.
ખાનામાં લખેલા આંકડા રાશિ છે
દરેક ખાનામાં 1 થી 12 માંનો એક આંકડો હોય છે. એ ભાવનો નંબર નથી; એ રાશિનો નંબર છે.
1 મેષ, 2 વૃષભ, 3 મિથુન, 4 કર્ક, 5 સિંહ, 6 કન્યા, 7 તુલા, 8 વૃશ્ચિક, 9 ધન, 10 મકર, 11 કુંભ, 12 મીન.
દાખલા તરીકે, ખાનામાં 5 લખ્યો હોય તો ત્યાં સિંહ રાશિ છે.
જૂની હાથે લખેલી કુંડળીમાં આંકડા ગુજરાતી લિપિમાં હોય છે: ૧ ૨ ૩ ૪ ૫ ૬ ૭ ૮ ૯ ૧૦ ૧૧ ૧૨.
લગ્ન કેવી રીતે શોધવું
જન્મની ઘડીએ પૂર્વ દિશામાં જે રાશિ ઊગતી હતી, તે લગ્ન રાશિ. અહીં "લગ્ન"નો અર્થ વિવાહ નથી.
પહેલા ભાવમાં, એટલે ઉપર વચ્ચેના ખાનામાં, જે આંકડો છે તે જ લગ્ન રાશિ.
કેટલીક કુંડળીમાં એ ખાનામાં "લ" અથવા "લગ્ન" લખેલું હોય છે.
લગ્ન રાશિ લગભગ દર બે કલાકે બદલાય છે, એટલે જન્મ સમય સાચો હોવો જરૂરી છે.
ગ્રહોનાં ટૂંકાં નામ
કુંડળીમાં ગ્રહનું આખું નામ નહીં, પહેલો અક્ષર લખાય છે.
સૂ સૂર્ય, ચં ચંદ્ર, મં મંગળ, બુ બુધ, ગુ ગુરુ, શુ શુક્ર, શ શનિ, રા રાહુ, કે કેતુ.
"શ" એટલે શનિ અને "શુ" એટલે શુક્ર; આ બે ધ્યાનથી જોવા. કેટલીક જૂની કુંડળીમાં ગુરુને "બૃ" (બૃહસ્પતિ) લખે છે.
ગ્રહ જે ખાનામાં લખ્યો હોય, તે ભાવમાં અને તે રાશિમાં બેઠો ગણાય.
12 ભાવ શેના વિશે છે
દરેક ભાવ જીવનના એક ભાગ વિશે છે.
ભાવમાં ગ્રહ ન હોય તો પણ એ ભાવ ખાલી નથી ગણાતો; એની રાશિ અને રાશિનો સ્વામી જોવાય છે.
- પહેલો ભાવ પોતાની જાત, સ્વભાવ અને શરીર વિશે છે.
- બીજો ભાવ ધન, પરિવાર અને વાણી વિશે છે.
- ત્રીજો ભાવ હિંમત, ભાઈ-બહેન અને પ્રયત્ન વિશે છે.
- ચોથો ભાવ ઘર, માતા અને મિલકત વિશે છે.
- પાંચમો ભાવ સંતાન, ભણતર અને બુદ્ધિ વિશે છે.
- છઠ્ઠો ભાવ રોજનું કામ, નોકરી, મહેનત અને હરીફાઈ વિશે છે.
- સાતમો ભાવ વિવાહ, જીવનસાથી અને ભાગીદારી વિશે છે.
- આઠમો ભાવ અચાનક બદલાવ, ઊંડા અભ્યાસ અને વારસા વિશે છે.
- નવમો ભાવ ભાગ્ય, પિતા, ધર્મ અને લાંબી મુસાફરી વિશે છે.
- દસમો ભાવ કામ, કારકિર્દી અને પદ વિશે છે.
- અગિયારમો ભાવ લાભ, આવક અને મિત્રો વિશે છે.
- બારમો ભાવ ખર્ચ, વિદેશ, ત્યાગ અને એકાંત વિશે છે.
ચંદ્ર રાશિ અને નક્ષત્ર
"ચં" જે ખાનામાં છે, તે ખાનાનો આંકડો ચંદ્ર રાશિ છે. લોકો જેને "મારી રાશિ" કહે છે, તે સામાન્ય રીતે આ જ.
આકાશના 27 ભાગ ગણાય છે; દરેકને નક્ષત્ર કહે છે. જન્મ સમયે ચંદ્ર જે નક્ષત્રમાં હોય, તે જન્મ નક્ષત્ર.
દરેક નક્ષત્રના 4 ચરણ હોય છે. પરંપરામાં નામનો પહેલો અક્ષર નક્ષત્રના ચરણ પરથી રખાય છે.
ચાલો, નમૂનાની કુંડળી સાથે વાંચીએ
હવે "ચં" શોધો. એ અગિયારમા ભાવમાં છે અને ત્યાં 9 લખ્યો છે, એટલે ચંદ્ર રાશિ ધન છે.
હવે એક ખાનું વાંચો. પાંચમા ભાવમાં 3 અને "ગુ" લખ્યું છે. એટલે ગુરુ મિથુન રાશિમાં, પાંચમા ભાવમાં છે.
ભાવનો અર્થ યાદ કરો. પાંચમો ભાવ સંતાન, ભણતર અને બુદ્ધિ વિશે છે.
આટલું આવડે એટલે કોઈ પણ કુંડળી વાંચવાની શરૂઆત થઈ ગઈ. કુંડળીનો અર્થ સમજવા બધું સાથે જોવું પડે; એ કામ જાણકારનું છે. કોઈ ભાવ કે ગ્રહ વિશે સવાલ હોય તો ભુવાજીને પૂછો.
In English
How to read any kundli in the North Indian style used in Gujarat: the twelve houses counted from the top centre, the numbers in the houses as signs, finding the lagna, the short names of the grahas, what each house is about, and the Moon sign — then the same steps on a sample kundli that is no real person's.
ભુવાજી એપ ટૂંક સમયમાં Play Store પર આવી રહી છે.
