ગુણ મિલન (અષ્ટકૂટ) શું છે?
લગ્ન માટે બે કુંડળી મેળવવાની એક પરંપરાગત રીત ગુણ મિલન છે. એને અષ્ટકૂટ પણ કહે છે, કારણ કે એમાં આઠ કૂટ ગણાય છે.
તેની સાથે ગણ, નાડી, યોનિ અને વર્ણ લખેલાં હોય છે. આ ચાર જન્મ નક્ષત્ર અને ચંદ્ર રાશિ પરથી આવે છે.
આ ચારનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ગુણ મિલનમાં થાય છે.
આ પરંપરાગત વર્ગનાં નામ છે. એનાથી કોઈ માણસ ચડિયાતો કે ઊતરતો ગણાતો નથી.
આઠ કૂટ
દરેક કૂટના વધુમાં વધુ ગુણ નક્કી છે, અને આઠેયના મળીને કુલ 36 ગુણ થાય છે:
| આઠ કૂટ | વધુમાં વધુ ગુણ |
|---|---|
| વર્ણ | 1 |
| વશ્ય | 2 |
| તારા | 3 |
| યોનિ | 4 |
| ગ્રહ મૈત્રી | 5 |
| ગણ | 6 |
| ભકૂટ | 7 |
| નાડી | 8 |
| કુલ | 36 |
વર્ણ: ચંદ્ર રાશિ પરથી આવતો વર્ગ. ચાર પરંપરાગત નામ છે, અને એનો ઉપયોગ ફક્ત ગુણ મિલનમાં થાય છે.
યોનિ: જન્મ નક્ષત્ર પરથી આવતો વર્ગ. દરેક નક્ષત્ર સાથે એક પ્રાણીનું નામ જોડાયેલું છે; કુલ 14 નામ છે.
ગણ: જન્મ નક્ષત્ર પરથી આવતો વર્ગ. ત્રણ નામ છે: દેવ, મનુષ્ય અને રાક્ષસ. આ ફક્ત પરંપરાગત નામ છે, કોઈ માણસ વિશેનો અભિપ્રાય નથી.
નાડી: જન્મ નક્ષત્ર પરથી આવતો વર્ગ. ત્રણ નામ છે: આદિ, મધ્ય અને અંત્ય.
ભકૂટ અને નાડી
બંનેની ચંદ્ર રાશિ વચ્ચેનું અંતર એવું છે કે પરંપરામાં તેને ભકૂટ દોષ કહે છે. તેનો અર્થ એટલો કે આ બાબતમાં ગુણ મળતા નથી — બાકીના કૂટ અને આખી કુંડળી જોવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
બંનેની નાડી એક જ છે, જેને પરંપરામાં નાડી દોષ કહે છે. તેનો અર્થ એટલો કે આ બાબતમાં ગુણ મળતા નથી — ઘણા પરિવારોમાં આવા સંબંધો સુખેથી ચાલે છે, અને જ્યોતિષી સંપૂર્ણ કુંડળી જોઈને સલાહ આપે છે.
કેટલીક સ્થિતિમાં આ બે લાગુ પડતાં નથી:
- બંનેની ચંદ્ર રાશિનો સ્વામી એક જ ગ્રહ હોય, કે બંને સ્વામી એકબીજાના મિત્ર હોય, તો ભકૂટ દોષ લાગુ પડતો નથી.
- બંનેની ચંદ્ર રાશિ એક જ હોય પણ નક્ષત્ર જુદાં, કે નક્ષત્ર એક જ હોય પણ ચંદ્ર રાશિ જુદી, કે નક્ષત્ર અને રાશિ એક જ હોય પણ ચરણ જુદાં, તો નાડી દોષ લાગુ પડતો નથી.
માંગલિક
ગુણની સાથે ભુવાજી બંને માટે માંગલિક છે કે નહીં તે પણ બતાવે છે — લગ્ન કુંડળીથી અને ચંદ્ર કુંડળીથી.
બંને માંગલિક છે, તેથી પરંપરા પ્રમાણે એકબીજાના મંગળની અસર ઓછી માનવામાં આવે છે.
મંગળ પોતાની રાશિમાં અથવા ઉચ્ચ રાશિમાં છે, તેથી આ દોષ લાગુ પડતો નથી.
બીજા પરંપરાગત અપવાદો અહીં ગણ્યા નથી.
કોઈનો જન્મ સમય ખબર ન હોવાથી આ ગણતરી થોડી આઘીપાછી હોઈ શકે.
એક આંકડો, આખી વાત નહીં
ગુણ મિલન એ માત્ર એક ભાગ છે. બંનેની સંપૂર્ણ જન્મકુંડળી અને પરિવારના જ્યોતિષીની સલાહ એક આંકડા કરતાં વધુ મહત્વની છે.
નિર્ણય પરિવાર શાંતિથી અને સમજીને લે — એક આંકડા પરથી નહીં.
In English
Guna milan (ashtakoota) is the traditional way of comparing two kundlis for marriage. It scores eight kootas, from the two Moon signs and birth nakshatras, for 36 points in all. Bhakoot and Nadi are explained calmly, with the cases where they do not apply. It is one part of matching: the two full charts, the family astrologer and the family's own careful decision matter more than one number.
ભુવાજી એપ ટૂંક સમયમાં Play Store પર આવી રહી છે.
